Promocja publikacji pt. "Z perspektywy pogranicza - w świecie mikrohistorii beskidzkich góralek"

Zakończone


W 100 rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości postanowiliśmy oddać głos góralkom, których życie wpisane było w historię naszej ojczyzny w latach przepełnionych dramatycznymi wydarzeniami, narodowymi tragediami, przemianami obyczajowymi i ustrojowymi. Ich losy i zmaganie się z dniem codziennym są świadectwem zapomnianej, nieraz i niedocenianej kobiecej siły i waleczności, które ocaliły niejedną rodzinę i pozwoliły trwać kolejnym pokoleniom mimo największych zawirowań historii.

Odwiedziliśmy kilkanaście niezwykłych osób, których biografie wpisują się w region Istebnej, Jaworzynki i Koniakowa. W większości urodziły się one przed II wojną światową i na przestrzeni kilkudziesięciu lat stały się uczestniczkami i obserwatorkami zmieniającego się świata w skali mikro i makro. Stąd tytuł publikacji: „Z perspektywy pogranicza – w świecie mikrohistorii beskidzkich góralek”.

Każdy człowiek jest nośnikiem fascynujących historii – niepowtarzalnych i zupełnie wyjątkowych dziejów swojego życia. To niezwykłe bogactwo wpisanych w każdą pojedynczą biografię wydarzeń, doświadczeń i związanych z nimi emocji, zindywidualizowane świadectwo czasu, który bezpowrotnie minął, ale wciąż żyje we wspomnieniach, w których przeszłość ożywa na nowo. Opowieści budzą wyobraźnię. Nie są zbiorem dat i faktów, ale emocjonalnymi obrazami pomagającymi przenieść się w przeszłość. Opowieści ustne dają możliwość spojrzenia na przeszłość z wielu perspektyw, często bardzo odmiennych. Historia mówiona nie próbuje unifikować, ustalać jednej wersji przeszłości. Zamiast tego pokazuje różnorodność ludzkich doświadczeń i nie pozwala wobec nich na obojętność.

Z perspektywy kobiet przyglądamy się życiu codziennemu znaczonemu wydarzeniami historycznymi. Dzięki lokalnym małym historiom możemy pozostawić trwały ślad, swoiste świadectwo codzienności wpisanej w Niepodległą. Szczególne są dla nas treści opowiedziane przez kobiety przez pryzmat ich własnych doświadczeń i wynikające z kobiecego spojrzenia na rzeczywistość. Na osi czasu, od wydarzeń związanych z wybuchem II wojny światowej po jej zakończenie, okres komunizmu, znaczących dat tj. wyboru Karola Wojtyły na papieża w 1978 r. czy wprowadzenia stanu wojennego w 1981 r. i politycznych zawirowań okresu po 1989 r. przyglądamy się lokalnej społeczności.

Rozmawialiśmy z osobami, których dzieciństwo naznaczone zostało czasem wojny, latami szkolnymi, podczas których uczyły się po polsku, potem w języku niemieckim i znowu po II wojnie – w języku ojczystym. O wchodzeniu w dorosłość, której najważniejszą wartością była praca, o zamążpójściu i byciu żoną – matką – gospodynią w czasie, gdy najprostszych środków do życia nie można było po prostu kupić, tylko trzeba było je z trudem zdobywać. O pograniczu i granicy, która rozdzielała rodziny, znajomych i powolnym tych granic zanikaniu, aż po teraźniejszość, w której żyje ostatnie pokolenie pamiętające tak odmienną od dzisiejszej rzeczywistość. W te kilkugodzinne podróże zabrały nas mieszkanki istebniańskich, jaworzyńskich i koniakowskich placów.

Wszystkie opowieści zebrane w książce są autentycznymi wypowiedziami. Staraliśmy się w zapisie literackim zachować ciąg myśli rozmówczyń w ich niezmienionej formie. Pojedyncze wyrazy pozostawione zostały w gwarze góralskiej. Wszystkie stare fotografie pochodzą z prywatnych zbiorów naszych rozmówczyń i osób, które zechciały się nimi z nami podzielić.

Dofinansowano ze środków Programu Wieloletniego NIEPODLEGŁA na lata 2017-2022 w ramach Programu Dotacyjnego „Niepodległa”.

Informacje



  • Istebna
  • 2018-11-18 17:00
    2018-11-07 11:27